ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ

    Η παιδεία ως καλλιέργεια πνευματική και αγωγή αφορά όχι μόνο το πνεύμα και την διάνοιά του ανθρώπου αλλά και αυτό το σώμα του. Και αυτό ισχύει, διότι ο άνθρωπος είναι ψυχοσωματική οντότητα, οπότε και έχει ανάγκη την φροντίδα και ανάπτυξη και των δύο του διαστάσεων. Η επίτευξη του παραπάνω στόχου πραγματοποιείται ανάμεσα σε άλλα και με δύο βασικές προϋποθέσεις : τον κόπο και την δημιουργική επαφή με την φύση και τους ρυθμούς της. Ο κόπος Το πόσο σημαντικός

Συνέχισε να διαβάζεις

Η σπουδαιότητα της συζήτησης

Καμμία δραστηριότητα, όσο δημιουργική και ταιριαστή κι αν είναι, δεν μπορεί να υποκαταστήσει μία συζήτηση που γίνεται ανάμεσα στο παιδί και τον γονέα του – πατέρα ή μητέρα. Τα παιδιά έχουν την ανάγκη να μιλάνε με τους γονείς και τους δασκάλους τους και εμείς με την σειρά μας γονείς και δάσκαλοι πρέπει να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας, για να ικανοποιούμε αυτή την ανάγκη αλλά και να ενθαρρύνουμε περαιτέρω αυτή την καλή συνήθεια της συζήτησης. Τα οφέλη είναι

Συνέχισε να διαβάζεις

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Συνηθισμένη σκηνὴ πρώτη : Τὸ καθημερινὸ τρέξιμο τῶν γονέων καὶ τῶν παιδιῶν, γιὰ νὰ προλάβουν τὶς δραστηριότητες (ἀθλητισμός, μουσική, μπαλέτο, ἀγγλικά…). Συνεννοήσεις, βοήθεια ἀπὸ παπποῦδες καὶ γιαγιάδες, ἀγῶνας μὲ τὸ ῥολόι! Εὔλογο (ἢ καὶ ἀκατανόητο γιὰ τοὺς πολλούς) ἐρώτημα: Γιατὶ τὰ Ἑλληνικὰ δὲν εἶναι μέσα στὶς βασικὲς προτεραιότητές μας; Ἐδῶ καὶ δεκαετίες ἀκοῦμε νὰ συζητεῖται δημόσια ἡ λεξιπενία τῶν νέων μας. Συνηθισμένη σκηνὴ δεύτερη : Παιδιά, περπατῶντας στὸ δρόμο, παρακολουθοῦν καὶ ἀσχολοῦνται μὲ τὸ φορητό τους τηλέφωνο (κακῶς τὸ λέμε

Συνέχισε να διαβάζεις

ΕΧΕΙ ΑΛΛΑΞΕΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ;

Ζούμε σε μια εποχή ταχύτητας. Όλα κινούνται γρήγορα κι εμείς τρέχουμε ακατάπαυστα, για να τα προλάβουμε. Βεβαίως από αυτόν τον κανόνα δεν έχουν ξεφύγει τα παιδιά. Και αυτά έχουν πολλές υποχρεώσεις, τόσο σχολικές, όσο και εξωσχολικές. Και ο ελεύθερος χρόνος; Όσος απομένει, λεηλατείται από την βιομηχανία της διασκέδασης και από τον εικονικό κόσμο του διαδικτύου. Αν η παραπάνω καταγραφή ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, τότε έχουμε αλλαγή βασικών δεδομένων όσον αφορά τον ρόλο γονέων – παιδιών – δασκάλων με το πρώτο (χρονολογικά

Συνέχισε να διαβάζεις

ΕΙΝΑΙ ΔΥΣΚΟΛΑ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ;

Ἕνας ἀπὸ τοὺς λόγους , γιὰ τὸν ὁποῖο ἀποστρεφόμαστε τὰ ἀρχαῖα Ἑλληνικὰ ἢ δὲν ἐνθαρρύνουμε τὰ παιδιά μας νὰ τὰ μάθουν εἶναι καὶ αὐτὸς τῆς ὑποτιθέμενης δυσκολίας τους. Δὲν εἶναι βέβαια ὁ μοναδικὸς : εἶναι νεκρὴ γλῶσσα, λέει ὁ ἕνας∙ εἶναι ξένη γλώσσα λέει ὁ ἄλλος… Ἀλλὰ ἂς μείνουμε στὸ θέμα τῆς δυσκολίας καὶ ἂς κάνουμε κάποιες χρήσιμες –κατὰ τὴν γνώμη μας – ἐπισημάνσεις Ἐπισήμανση πρώτη. Δύσκολα λοιπὸν τὰ ἀρχαία Ἑλληνικά. Ἂς τὸ δεχθοῦμε. Ὅμως εἶναι σῶφρον νὰ ἀποφεύγουμε κάτι,

Συνέχισε να διαβάζεις

ΠΟΙΑ Η ΣΧΕΣΗ ΑΡΧΑΙΑΣ ΚΑΙ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ;

Ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα εἶναι ἡ ἔκφραση καὶ ἡ ἀποτύπωση μέσα στὸ χρόνο ἑνὸς λαοῦ, τοῦ ἑλληνικοῦ. Οἱ Ἕλληνες διέσωσαν μία παράδοση ποὺ ἔχει τὰ θεμέλιά της σὲ μία πνευματικὴ ὁροσειρὰ : τὴν κρητικομυκηναϊκὴ κληρονομιὰ καὶ τὴν ἡρωικὴ ἠθική, τὴ ἀρχαϊκὴ πόλη καὶ τὸ κλασσικὸ θαῦμα, τὴν φιλοσοφία καὶ τὴν τραγωδία, τὴν μακεδονικὴ ἐκτίναξη καὶ τὴν ἀλεξανδρινὴ ἄνθηση, τὴν ὀρθόδοξη πίστη καὶ τὴν βυζαντινὴ ἀναγέννηση, τὸ δημοτικὸ τραγούδι καὶ τὸ κλέφτικο, ἀλλὰ καὶ τὸ νεοελληνικὸ ἔπος. Ἀδιάψευστος μάρτυς τῆς μακραίωνης αὐτῆς

Συνέχισε να διαβάζεις

Ἡ πρόσκτηση τῆς παρατηρητικότητας

Κάποτε, σὲ μεγάλη ἡλικία καὶ διάσημος πιά, ο Sir Alexander Fleming (1881 – 1955) ῥωτήθηκε σὲ μιὰ συνέντευξη σὲ τί – κατὰ τὴν γνώμη του – ὤφειλε τὴν ὀξεῖα παρατηρητικότητα χάρη στὴν ὁποία ἀνακάλυψε τὴν πενικιλλίνη. Ὁ Fleming, ἀναπολῶντας τὴν ζωή του πρὸς τὰ πίσω, χρειάστηκε νὰ φθάσῃ στὴν παιδική του ἡλικία: «Στὸ μέρος ὅπου μεγάλωσα (στὸ ἀγρόκτημα Lochfield, κοντὰ στὸ Darvel τοῦ Ἀνατολικοῦ Ayrshire, στὴν Σκοτία), δὲν ὑπῆρχε σχολεῖο∙ ἔπρεπε κάθε μέρα νὰ διασχίζω ἕνα μικρὸ δάσος, μετὰ μὲ

Συνέχισε να διαβάζεις

Ἡ ἀξία τοῦ παραδείγματος (τὰ παιδιὰ δὲν μᾶς ἀκοῦνε• μᾶς μιμοῦνται)

Τίποτε πιὸ δυνατὸ ἀπὸ τὸ ζωντανὸ παράδειγμα. Ὅταν ὁ Ἀριστοτέλης παρατηρῇ – διαπιστώνῃ πὼς ὁ ἄνθρωπος «μιμητικὸν ὄν ἐστι», αὐτὸ ἐννοεῖ: ὅτι δηλαδὴ ὁ ἄνθρωπος μιμεῖται τὸ παράδειγμα, αὐτὸ ποὺ βλέπει νὰ γίνεται, νὰ πραγματώνεται μπροστὰ στὰ μάτια του. Ἑπομένως: καλὰ τὰ λόγια, χρήσιμες οἱ συμβουλές, ἀλλά, ἂν ὑπάρχει ἀσυμφωνία ἀνάμεσα στὰ λόγια καὶ τὰ ἔργα, τότε ἡ ἐπίδραση τῶν λόγων εἶναι σχεδὸν μηδενική. Παράδειγμα: ὅλοι μας, γονεῖς καὶ δάσκαλοι, συμφωνοῦμε πὼς ἡ ἀνάγνωση καλῶν λογοτεχνικῶν ἔργων εἶναι πολὺ σημαντικὴ

Συνέχισε να διαβάζεις

ΠΑΙΔΕΙΑ = ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

Ἡ παιδεία ὡς λέξη καὶ ὡς ἔννοια ἔχει ὑποστῇ διαχρονικὰ μεγάλη κακοποίηση. Στὴν ἐποχή μας πολλοὶ τὴν συνδέουν μὲ τὴν ἐκπαίδευση. Κάνουν ὅμως λάθος. Ἄν «σπάσουμε» τὴν λέξη ἐκπαίδευση, θὰ δοῦμε ὅτι ἀποτελεῖται ἀπὸ τὴν πρόθεση ἐκ, ποὺ σημαίνει ἔξω, καὶ ἀπὸ τὸ οὐσιαστικὸ παίδευσις. Στὴν ἐκπαίδευση δηλαδὴ βγαίνουμε ἔξω ἀπὸ τὴν παιδεία, γιὰ νὰ διδαχθοῦμε μιὰ συγκεκριμένη δεξιότητα, ὅπως π.χ. μιὰ ξένη γλῶσσα ἢ μία τέχνη. Ἡ παιδεία ἀπὸ τὴν ἄλλη ἔχει πολὺ μεγαλύτερο εὖρος : εἶναι ἡ πνευματικὴ

Συνέχισε να διαβάζεις

ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ Η ΙΣΤΟΡΙΑ;

Ὁ Γιῶργος Σεφέρης εἶχε πεῖ κάποτε : Ἂν σβήσουμε ἕνα κομμάτι ἀπὸ τὸ παρελθόν, εἶναι σὰν νὰ σβήνουμε καὶ ἕνα κομμάτι ἀπὸ τὸ μέλλον. Πάντοτε ἴσχυε, ἀλλὰ στὴν ἐποχή μας ἀκόμη περισσότερο : ἡ γνώση τῆς Ἱστορίας εἶναι ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιὰ νὰ σταθεῖ ἕνας ἄνθρωπος σήμερα. Ἱστορία σημαίνει γνώση. Χωρίς τὴν γνώση τοῦ παρελθόντος οὔτε τὸ παρὸν μποροῦμε νὰ κατανοήσουμε, ἀλλά οὔτε καὶ τὸ μέλλον νὰ προβλέψουμε. Κατὰ τὴν διάρκεια τῶν μαθημάτων μας γίνεται προσπάθεια νά νιώσει τό παιδί τόν

Συνέχισε να διαβάζεις

Υποσέλιδο ιστοτόπου